Co to jest gojnik?

Co to jest gojnik i skąd pochodzi?
Gojnik (Sideritis scardica) to aromatyczna bylina górska z rodziny jasnotowatych, rosnąca na skalnych zboczach gór Śródziemnomorza. Od wieków parzona jest jako codzienny napar w Grecji, Bułgarii, Macedonii i Turcji. Nie zawiera kofeiny. Więcej znajdziesz na podstronie Co to jest gojnik?
Czy gojnik i herbatka górska to to samo?
Tak. Herbatka górska, herbata górska, grecka herbata górska - to wszystko popularne polskie nazwy gojnika. W różnych krajach ma różne nazwy: tsai tou vounou w Grecji, adaçay w Turcji, mursalski chaj w Bułgarii.
Czy gojnik zawiera kofeinę?
Nie. Gojnik jest naparem ziołowym i nie zawiera kofeiny. Można go pić rano, w ciągu dnia i wieczorem bez wpływu na sen czy poziom pobudzenia.
Czym gojnik różni się od szałwii?
Oba zioła należą do rodziny jasnotowatych, ale to różne rośliny. Szałwia ma intensywny, korzenny smak i silne działanie, nie zaleca się jej w dużych ilościach. Gojnik jest łagodniejszy, kwiatowy i można go pić codziennie jak zwykłą herbatę. Dawna polska nazwa "szałwia turecka" była myląca i mamy swój udział w tym, że przestała być używana.

Parzenie

Ile gojnika na filiżankę?
Na filiżankę (250 ml) wystarczy jeden kwiatostan średniej wielkości, ok. 3–4 cm. Jeśli masz mniejsze kwiatostany, daj dwa. Przy całym zielu i dzbankach proporcje rosną odpowiednio.
W jakiej temperaturze parzyć gojnik?
Możesz zalać wrzątkiem albo wodą chwilę po zagotowaniu. Tradycyjne metody bałkańskie i turecka wręcz gotują gojnik przez kilka minut i dają świetny napar. Wyższa temperatura daje mocniejszy, intensywniejszy smak. Niższa daje delikatniejszy, kwiatowy napar. Obie są dobre.
Jak długo parzyć gojnik?
Od 5 do 10 minut pod przykryciem. Po 5 minutach masz delikatny napar, po 10 minutach intensywniejszy i lekko gorzkawy. Sam dopasuj do smaku.
Dlaczego trzeba przykrywać naczynie?
Gojnik zawiera olejki eteryczne, które ulatują się z parą wodną. Przykrycie naczynia zatrzymuje je w naparze i daje bardziej aromatyczną herbatkę. Wystarczy spodek położony na filiżance.
Ile razy można zaparzyć te same kwiatostany?
Całe kwiatostany można zaparzyć dwa, a czasem trzy razy. Drugie parzenie daje słabszy, delikatniejszy napar. Pocięte lub zmielone ziele nadaje się zwykle tylko do jednego parzenia.
Z czym najlepiej łączyć gojnik?
Dobrze komponuje się z miodem, cytryną, imbirem, melasą karobową i melasą winogronową. Latem świetny na zimno z cytryną i miętą. Można też dodawać do kawy, szczególnie słabszej lub bezkofeinowej.

Właściwości i działanie

Jakie właściwości ma gojnik?
Gojnik zawiera flawonoidy, fenolokwasy i diterpeny o działaniu antyoksydacyjnym i przeciwzapalnym. Badania kliniczne potwierdziły poprawę funkcji poznawczych i redukcję lęku po 28 dniach regularnego picia. Europejska Agencja Leków opracowała oficjalną monografię potwierdzającą jego tradycyjne zastosowanie przy łagodnych objawach przeziębienia. Szczegóły na podstronie Właściwości gojnika.
Ile razy dziennie można pić gojnik?
Gojnik można pić codziennie. Tradycyjnie pije się 1 do 3 filiżanek dziennie. Nie zawiera kofeiny, więc można go pić o każdej porze.
Jak długo trzeba pić gojnik, żeby poczuć efekty?
Gojnik działa kumulatywnie. W badaniu klinicznym efekty mierzono po 28 dniach regularnego picia. To nie jest napój, który działa natychmiastowo jak kawa. Regularne codzienne picie przez kilka tygodni to minimum, żeby ocenić efekty.
Czy gojnik ma skutki uboczne?
Gojnik jest dobrze tolerowany przy normalnym spożyciu. Osoby uczulone na rośliny z rodziny jasnotowatych powinny zachować ostrożność. Kobiety w ciąży i karmiące piersią powinny skonsultować się z lekarzem przed regularnym stosowaniem.
Czy gojnik pobudza?
Nie pobudza tak jak kawa. Nie zawiera kofeiny. Badania sugerują, że może wręcz łagodzić lęk i wspierać spokojną koncentrację, ale to efekt długofalowy, nie natychmiastowy.

Produkt Bakra

Czym różni się gojnik Bakra 20g od wersji 25g?
Wersja 20g Same Kwiaty to selekcja samych kwiatostanów, ręcznie odcinanych od łodyg. Kwiatki pięknie wyglądają w filiżance i nie trzeba ich przecedzać. Wersja 25g Całe Ziele to klasyczna forma gojnika w tradycyjnej postaci, taka jak na bałkańskim targu, z kwiatostanami, listkami i drobnym zielem. Więcej surowca w opakowaniu, bardziej tradycyjny charakter. Żadna nie jest lepsza, to po prostu dwa różne sposoby picia tego samego zioła.
Skąd pochodzi gojnik Bakra?
Z gór Taurus w Turcji, na wysokości około 1000 m n.p.m. Stamtąd sprowadzamy go od początku, od ponad 15 lat. Zbierany i suszony tradycyjnie, w całych kwiatostanach lub całym zielu.
Dlaczego gojnik Bakra nie jest cięty na kawałki?
Cięcie niszczy olejki eteryczne i właściwości ziela. To, co dziś sprzedaje się w internecie jako gojnik, to w większości drobno pocięta sieczka, poza paroma wyjątkami. My sprzedajemy całe kwiatostany od początku i to był nasz pomysł na to, jak zrobić z gojnika produkt, który ludzie będą chcieli kupować.
Jak przechowywać gojnik?
W suchym i ciemnym miejscu. Słońce wybiela gojnik, ziele traci zielony kolor i robi się żółte. Szczelnie zamknięta torebka lub słoiczek w szafce kuchennej wystarczą. Gojnik chłonie zapachy z otoczenia, więc lepiej nie trzymać go obok kawy czy mocnych przypraw.
Czy byliście pierwszymi sprzedawcami gojnika w Polsce?
Tak, byliśmy pionierami. Kilkanaście lat temu nikt w Polsce nie wiedział, co to gojnik. Pierwsze opisy, pierwsza nazwa, pierwsze opakowania w formie kwiatostanów, to wszystko zaczęło się od nas. Dziś gojnika sprzedaje wiele firm, część z nich korzysta z opisów, które sami kiedyś napisaliśmy.
Masz inne pytanie? Napisz do nas przez sklep Bakra.pl. Odpowiadamy na wszystkie pytania o gojnik.
Przejdź do Bakra.pl →
AK
Adrian Krawczyk
Właściciel Bakra.pl, pionier sprzedaży gojnika w Polsce
W 2014 roku wprowadził gojnik do Polski – stworzył nazwę, pierwsze polskie opisy tego zioła i zbudował rynek od zera. Dziś gojnik jest dostępny w sklepach zielarskich i supermarketach w całym kraju.